Phát Ipat cho đại biểu là tiết kiệm ngân sách hay vẽ cách làm giàu cho quan tham?
Việc Văn phòng Trung ương Đảng phát iPad cho gần 1.600 đại biểu dự Đại hội Đảng lần thứ XIV được truyền thông mô tả như một bước tiến “hiện đại hóa”, “giảm in ấn”, “tiết kiệm chi phí”. Tuy nhiên, khi đối chiếu bằng những con số cụ thể, lập luận này bộc lộ nhiều mâu thuẫn nghiêm trọng.
TIẾT KIỆM BẰNG CÁCH CHI NHIỀU HƠN GẤP HÀNG CHỤC LẦN?
Theo thông tin được công bố, thay vì in tài liệu giấy, Ban tổ chức đã cấp iPad cho gần 1.600 đại biểu, với mục tiêu giảm chi phí in ấn và nhân lực phục vụ.
Nghe qua, đây có vẻ là một quyết định hợp lý trong thời đại số hóa. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ: tiết kiệm phải được chứng minh bằng con số, không phải bằng khẩu hiệu.
⸻
CHI PHÍ IN ẤN THỰC TẾ: RẺ ĐẾN MỨC KHÔNG CẦN “CẢI CÁCH”
Chi phí in ấn bên ngoài hiện nay ở mức phổ biến:
• Khoảng 250 đồng/tờ A4
• 1.000 trang tài liệu tương đương 500 tờ → 125.000 đồng
• Cộng thêm chi phí đóng tập, bìa → khoảng 250.000 đồng/đại biểu
Với 1.600 đại biểu, tổng chi phí in ấn chỉ vào khoảng:
250.000 x 1.600 = 400 triệu đồng
Ngay cả khi giả định tài liệu dày hơn, in màu, in bổ sung nhiều lần, tổng chi cũng khó vượt quá 1 tỷ đồng.
Đây là khoản chi một lần, rõ ràng, dễ kiểm soát và không phát sinh tài sản.
48 TỶ ĐỒNG iPAD – “TIẾT KIỆM” KIỂU GÌ?
Trong khi đó, phương án “không in tài liệu” lại đi kèm một khoản chi lớn hơn gấp nhiều lần:
• 1.600 iPad
• Giá trung bình khoảng 30 triệu đồng/chiếc
• Tổng chi:
48 tỷ đồng
So sánh hai phương án:
Phương án Tổng chi
In tài liệu giấy ~0,4 – 1 tỷ
Phát iPad 48 tỷ
Chênh lệch lên tới hơn 47 tỷ đồng.
Câu hỏi đặt ra là:
Tiết kiệm ở đâu?
Ngân sách nhẹ đi chỗ nào?
Tiền thuế của dân được bảo vệ bằng cách nào?
IPAD SAU ĐẠI HỘI ĐI VỀ ĐÂU? – KHOẢNG TRỐNG GIẢI TRÌNH
Một vấn đề then chốt nhưng chưa được truyền thông làm rõ:
• iPad có được thu hồi sau đại hội hay không?
• Nếu thu hồi, xử lý tài sản ra sao?
• Có đấu giá công khai không?
• Hay được “thanh lý” theo hình thức nội bộ?
Bởi iPad là tài sản giá trị cao, dễ cá nhân hóa, dễ thất lạc và khó kiểm soát vòng đời, nên mọi khoản chi liên quan đều cần minh bạch tuyệt đối.
Khi 48 tỷ đồng được chi ra, nhưng không kèm cơ chế công khai hậu sử dụng, thì việc người dân đặt nghi vấn là hoàn toàn chính đáng, không thể bị xem là suy diễn hay xuyên tạc.
MUỐN SỐ HÓA – KHÔNG NHẤT THIẾT PHẢI MUA SẮM XA XỈ
Nếu mục tiêu thực sự là giảm in ấn, thì vẫn còn những phương án rẻ hơn, hiệu quả hơn và minh bạch hơn:
• Đại biểu tự sử dụng thiết bị cá nhân (laptop, tablet, iPad)
• Ban tổ chức chỉ cần gửi file tài liệu điện tử
• Chi phí gần như bằng 0
• Không phát sinh tài sản công
• Không tạo ra nghi ngờ trong dư luận
Đó mới là tinh thần tiết kiệm đúng nghĩa, chứ không phải dùng danh nghĩa tiết kiệm để hợp thức hóa một khoản chi lớn.
VẤN ĐỀ KHÔNG NẰM Ở IPAD – MÀ Ở TƯ DUY TIÊU TIỀN THUẾ
Người dân không phản đối:
• Ứng dụng công nghệ
• Số hóa hoạt động hành chính
• Hiện đại hóa tổ chức
Người dân phản đối:
• Lấy khẩu hiệu “tiết kiệm” để che một khoản chi khổng lồ
• Lấy hình ảnh “văn minh” để hợp thức hóa ngân sách
• Thiếu trách nhiệm giải trình với tiền thuế của dân
Tiết kiệm không nằm ở việc mua thiết bị đắt tiền, mà nằm ở cách tôn trọng từng đồng ngân sách.
Số hóa không đồng nghĩa với chi tiêu xa xỉ.
Hiện đại không thể là lý do để tiêu nhiều hơn gấp hàng chục lần phương án cũ.
Khi một phép tính tiểu học cũng cho ra kết quả ngược lại với thông cáo chính thức, thì điều cần xem xét không phải là máy tính bảng, mà là trách nhiệm và tư duy quản lý tiền công.
